ADT - Algebraichik Ma'lumot Turlari Haqida Ertak

Bir bor ekan, bir yo'q ekan, Funktorjon, Applicativbek va Monadullo yashaydigan qishloqda yangi oila ko'chib kelgan ekan. Bu oilada ikki jiyan bor ekan: Yig'indibek va Ko'paytmabonu.

Yig'indibek - "YO'QI" Ustasi

Yig'indibek juda qiziq ish bilan shug'ullanar ekan. U odamlarga turli xil tanlov beradi. Lekin muhimi - faqat bittasini tanlash kerak!

Tasavvur qiling: siz do'konga bordingiz. Yig'indibek sizga deydi:

"Transport vositasini tanla!"

• YO`QI velosiped 🚲
• YO`QI mashina 🚗
• YO`QI samolyot ✈️
• YO`QI poyezd 🚂

Siz faqat bittasini tanlaysiz! Velosiped tanladingiz - demak mashina, samolyot va poyezd yo'q. Bu "YO'QI" (OR) degan ma'noni anglatadi.

Yig'indibekning qoidasi:

• Bir nechta variant beradi 📋
• Faqat bitta variant tanlaysiz ☝️
• Boshqalari yo'q bo'lib ketadi ❌
• Har bir variant har xil bo'lishi mumkin 🎭

Yana misol - Ob-havo:

Ob-havo =
  YO'QI Quyoshli ☀️
  YO'QI Yomg'irli 🌧️
  YO'QI Qorli ❄️
  YO'QI Shamolda 💨

Bugun faqat bittasi bo'ladi! Bir vaqtning o'zida ham quyoshli, ham yomg'irli bo'lmaydi (yoki juda kamdan-kam 🌈).

Ko'paytmabonu - "VA" Ustasi

Ko'paytmabonu esa boshqacha ishlar ekan. U narsalarni birlashtiradi va hammasi kerak deydi!

Tasavvur qiling: Ko'paytmabonu sizga Kitob yasashni o'rgatadi:

"Kitob yasash uchun hammasi kerak!"

• Nom VA ✅
• Muallif VA ✅
• Sahifalar soni VA ✅
• Narx ✅

Bulardan bittasi bo'lmasa, kitob bo'lmaydi! Hammasini birga yig'ishingiz kerak.

Ko'paytmabonuning qoidasi:

• Bir nechta qism beradi 📦
• Hammasi bo'lishi kerak ✅✅✅
• Bittasi yo'q bo'lsa, hamma narsa buziladi ❌
• Tartib muhim 🔢

Misol - Inson:

Inson =
  Ism VA
  Familiya VA
  Yosh VA
  Manzil

Hammasi kerak! Ismsiz inson bo'lmaydi, yoshsiz ham bo'lmaydi!

Yig'indibek va Ko'paytmabonu Birgalikda

Eng qiziq narsa - bu ikkalasi birgalikda ishlaganda sodir bo'ladi! 🎪

Misol 1: Shakllar 🔷

Shakl =
  YO'QI Doira(radius)
  YO'QI To'rtburchak(uzunlik VA kenglik)
  YO'QI Uchburchak(tomon1 VA tomon2 VA tomon3)

Ko'rdingizmi? Shakllarni tanlaymiz (YO'QI), lekin har bir shakl o'zining ma'lumotlariga ega (VA)!

Misol 2: To'lov usuli 💳

To'lov =
  YO'QI Naqd(summa)
  YO'QI Karta(karta_raqam VA CVV VA sana)
  YO'QI Payme(telefon_raqam VA kod)

Bitta to'lov usulini tanlaymiz, lekin har birining o'z ma'lumotlari bor!

Misol 3: Xabar (Xavfsizlik bilan!) 📨

Xabar =
  YO'QI Oddiy(matn)
  YO'QI Maxfiy(matn VA parol)
  YO'QI Rasmli(matn VA rasm_fayl)
  YO'QI Bo'sh

Bo'sh - bu ham muhim variant! Ba'zan hech narsa yo'q bo'lishi mumkin.

Hayotiy Misol: Maktabdagi Ovqatlanish 🍽️

Oshxona xodimi sizga savol beradi:

Ovqat =
  YO'QI Birinchi_taom(sho'rva VA non)
  YO'QI Ikkinchi_taom(palov VA salat VA kompot)
  YO'QI Desert(tort VA choy)

Siz faqat bittasini tanlaysiz (Yig'indibek!), lekin tanlaganingizda hamma narsasi keladi (Ko'paytmabonu!).

Agar ikkinchi taomni tanlasangiz: palov VA salat VA kompot - hammasini olasiz! Bittasini olib, boshqasini qoldira olmaysiz.

Daraxt Misoli 🌳

Eng go'zal misol - oilaviy daraxt:

Odam =
  YO'QI Bola(ism VA yosh)
  YO'QI Kattalar(
    ism VA
    yosh VA
    kasb VA
    bolalari  // Bu yerda yana Odam ro'yxati!
  )

Bu rekursiv ADT! Odamning bolalari ham Odam, ularning ham bolalari bor... shunday davom etaveradi! 👨‍👩‍👧‍👦

Nima uchun "Algebraichik"? 🧮

Yig'indibek - qo'shish kabi: 2 + 3 = 5 variant
Ko'paytmabonu - ko'paytirish kabi: 2 × 3 = 6 kombinatsiya

Misol:

Kiyim =
  YO'QI Ko'ylak
  YO'QI Shim

Rang =
  YO'QI Qizil
  YO'QI Kok
  YO'QI Yashil

Kiyim_Rang = Kiyim VA Rang

Nechta kombinatsiya? 2 × 3 = 6 ta!

• Ko'ylak + Qizil
• Ko'ylak + Kok
• Ko'ylak + Yashil
• Shim + Qizil
• Shim + Kok
• Shim + Yashil

Xulosa

Shunday qilib, Yig'indibek va Ko'paytmabonu qishloqda hamma narsani tartibga solib berganlar ekan. Hozir hamma:

• YO'QI (Yig'indibek) yordamida tanlov qiladi 🎯
• VA (Ko'paytmabonu) yordamida narsalarni birlashtiradi 🔗
• Ikkalasini birgalikda ishlatib, murakkab tuzilmalar yasaydi 🏗️

Va hammasi baxtli-shodlik yashaganlar! 🎉

Eslab qoling:

• Yig'indibek (Sum Type) = YO'QI, YO'QI, YO'QI... (faqat bittasi!) ☝️
• Ko'paytmabonu (Product Type) = VA, VA, VA... (hammasi kerak!) ✅
• Ikkalasi birgalikda = Juda kuchli! 💪

Tugadi! 🌟